Meest gestelde vragen

Scheidingsprocedure

Kan ik via Scheidingsvisie ook alleen de echtscheiding aanvragen?

Het is inderdaad mogelijk om via Scheidingsvisie alleen de formele juridische echtscheiding te regelen. Dit proces verloopt grotendeels online: u vult uw gegevens via de website in en vervolgens stuurt u de benodigde stukken (kopie legitimatiebewijzen, bewijs van inschrijving in Gemeentelijke Basisadministratie, uittreksel uit het Huwelijksregister, getekend convenant en een getekend ouderschapsplan wanneer u kinderen heeft). Daarna ontvangt u een factuur van €750,-. Na betaling van deze factuur zorgen wij voor de verdere afwikkeling, dat wil zeggen dat wij er voor zorgen dat de echtscheiding door de rechtbank uitgesproken wordt en de echtscheiding bij de register in de Burgerlijke Stand van uw gemeente ingeschreven wordt. Het officiële verzoekschrift aan de rechtbank wordt ingediend via het advocatenkantoor waar Scheidingsvisie mee samenwerkt.

Wat is een (echtscheidings-)convenant?

Een convenant is een schriftelijke vastlegging van de afspraken, welke gelden na echtscheiding. In het convenant worden o.a. afspraken gemaakt mbt verdeling van vermogen, verevening van pensioen, alimentatie, pensioen, schulden en hypotheek. Over het algemeen geldt dat hoe beter en hoe uitgebreider deze afspraken zijn vastgelegd, hoe kleiner de kans dat er straks onenigheid ontstaat. Bij het uitspreken van de echtscheiding krijgen de afspraken uit dit convenant een zogenaamde ‘executoriale titel’,  dit betekent dat deze afspraken bij niet nakoming ervan via rechterlijke macht afgedwongen kunnen worden. Het convenant is ook een noodzakelijk document om bijvoorbeeld een nieuwe woning te kunnen financieren.

Heb je een advocaat nodig om te scheiden?

De feitelijke aanvraag van de echtscheiding dient altijd te geschieden door een advocaat. Wanneer u het samen met elkaar eens bent en gezamenlijk (al dan niet samen met een bemiddelaar/mediator) tot een convenant en, indien van toepassing, ouderschapsplan bent gekomen, kunt u via Scheidingsvisie eenvoudig, snel en goedkoop de formele, juridische echtscheiding regelen. U heeft in dat geval niet rechtstreeks te maken met een advocaat aangezien Scheidingsvisie dit hele traject voor u verzorgd. Scheidingsvisie zorgt er dan voor dat het advocatenkantoor waarmee het samenwerkt het verzoekschrift indient. Na uitspraak van de rechtbank ontvangt u de beschikking alsmede een bewijs van inschrijving van uw echtscheiding in de registers van de Burgerlijke Stand van uw gemeente. De totale kosten voor deze aanvraag en afwikkeling bedragen €750,-, dit is inclusief BTW én vastrecht (griffierecht) van de rechtbank.

Hoe lang duurt een echtscheiding?

Wanneer u alle benodigde stukken beschikbaar hebt, zal de rechtbank na 3 tot 5 weken een uitspraak doen. Direct hierna ontvangt u het echtscheidingsvonnis en het bewijs van inschrijving in de registers van de Burgerlijke Stand.

Alimentatie

Hoe lang moet ik partneralimentatie betalen?

In principe betaalt u partneralimentatie voor de duur dat uw aanstaande ex-partner redelijkerwijs niet in zijn/haar eigen levensonderhoud kan voorzien. Hierbij geldt echter een maximum van 12 jaar. Hier zijn overigens wel uitzonderingen op mogelijk, bijvoorbeeld als u en uw ex-partner daar afwijkende afspraken over hebben gemaakt, of als het huwelijk korter dan vijf jaar heeft geduurd en uit het huwelijk geen kinderen zijn geboren. In dat geval geldt als maximale duur, de duur van het huwelijk

Hoe lang moet ik kinderalimentatie betalen?

Kinderalimentatie dient aan de verzorgende ouder te worden voldaan tot het 18e jaar. Vanaf 18 tot 21 jaar wordt aan het kind zelf betaald.

Hoe wordt de alimentatie berekend?

Daarvoor zijn normen, de zogenaamde Trema-normen. Deze richtlijnen worden door de rechtbanken en de advocaten gehanteerd en bieden een leidraad voor de berekening van de behoefte aan en de draagkracht voor alimentatie. Daarbij wordt het belastingvoordeel in zekere mate verrekend. Als eerste wordt de kinderalimentatie berekend, indien van toepassing en naar gelang de behoefte. Als er dan nog ruimte bij de betaler overblijft (draagkracht) wordt daarnaast nog partneralimentatie berekend, ook naar gelang de behoefte. Iedere scheiding heeft echter zijn eigen aspecten, ook op financieel gebied, zodat het van belang is om daar rekening mee te houden.

Wat is partneralimentatie?

Dit is de bijdrage in het levensonderhoud dat de ene partner (meestal de man) betaalt aan de andere partner (meestal de vrouw). Deze verplichting vloeit voort uit de wet en is gebaseerd op het feit dat de partners gehuwd zijn geweest (of een geregistreerd partnerschap hebben gehad) en daarom de verplichting hebben tot het financieel ondersteunen van elkaar. Na scheiding loopt deze onderhoudsplicht tijdelijk door. Kunnen de partners ieder in hun eigen levensonderhoud voorzien, dan is er in principe geen reden voor een alimentatie. De berekening gebeurt aan de hand van de kosten- en inkomensplaatjes van beide partners, middels de zogenaamde Trema-normen, richtlijnen die door rechters en advocaten worden gehanteerd. De partners zijn echter gerechtigd afwijkende afspraken te maken.

Hoe regel ik alimentatie?

U regelt alimentatie in onderling overleg of via de rechter. U kunt dit regelen als uw relatie eindigt, maar ook erna. Bijvoorbeeld als uw persoonlijke of financiële omstandigheden wijzigen. U kunt daarbij onder andere denken aan:

  • Werkloosheid
  • Nieuwe partner
  • Verandering in vaste lasten
  • Veranderend inkomen uit loondienstverband of zelfstandigheid

Afspraken tijdens beëindiging relatie

Bij beëindiging van een huwelijk, geregistreerd partnerschap of samenwoning, kunt u met uw ex-partner afspraken maken over betaling. U kunt een afspraak maken  voor de ex-partner en voor de minderjarige kinderen. Zo’n afspraak kan in een schriftelijke overeenkomst worden vastgelegd, bijvoorbeeld het scheidingsconvenant.

Afspraken na beëindiging relatie

Als u bij de beëindiging van uw relatie afspreekt geen alimentatieregeling te treffen, kan dat altijd op een later moment nog geregeld worden. Bijvoorbeeld als na verloop van tijd een van beiden niet meer in het eigen levensonderhoud kan voorzien. U kunt dan met uw ex-partner een schriftelijke afspraak maken en deze beiden ondertekenen. Ook kunt u afspreken om uw bestaande regeling te wijzigen.

Wijzigen alimentatieregeling

De rechter kan op verzoek een bestaande regeling wijzigen als na verloop van tijd het vastgestelde of afgesproken bedrag niet meer redelijk is door gewijzigde omstandigheden. Dat kan ook als de rechter bij zijn eerdere beslissing is uitgegaan van verkeerde of van onvolledige gegevens. Tenslotte kan de rechter ook een afspraak in een scheidingsconvenant wijzigen of intrekken. Zoiets kan gebeuren als een van u een heel verkeerde voorstelling van zaken heeft gegeven en de ander dat destijds als juist heeft aangenomen. Er is dan sprake van ‘grove miskenning van behoefte of draagkracht’. De rechter vermeldt in de beschikking op welke datum de alimentatie(wijziging) ingaat.

Alimentatie en bijstand

Het kan gebeuren dat u of uw ex-partner niet genoeg heeft aan de alimentatie om in het levensonderhoud te voorzien. Het is dan mogelijk een aanvullende bijstandsuitkering aan te vragen bij de sociale dienst in de eigen woonplaats. De gemeentelijke sociale dienst gaat dan na in hoeverre de ex-partner onderhoudsplichtig is en of de uitgekeerde bijstand op de ex-partner kan worden verhaald. Indien u geen of te weinig partneralimentatie heeft afgesproken en uw ex-partner komt in aanmerking voor een bijstandsuitkering, kan deze uitkering op u verhaald worden!

Hoe wordt de hoogte van de alimentatie bepaald?

De hoogte van alimentatie hangt af van een aantal factoren. De rechter houdt bij het vaststellen van het bedrag rekening met de behoefte van degene die vraagt of ontvangt en de draagkracht van degene die  moet betalen of betaalt. De rechter weegt de behoefte van de ene partij af tegen de draagkracht van de andere partij. Het kan voorkomen dat de een het gevraagde bedrag nodig heeft om rond te komen, maar dat de ander dat bedrag absoluut niet kan opbrengen. De rechter kan dan nooit het gevraagde bedrag als alimentatie vaststellen.

Onderstaand worden enkele punten opgesomd die van belang zijn bij het bepalen van de alimentatie:

Draagkracht

Bij  alimentatieberekeningen wordt rekening gehouden met de hoogte van het inkomen van de betalende partij. Wanneer u geen baan heeft, zal uw draagkracht kleiner zijn. Of u verplicht bent een baan te zoeken, hangt af van uw situatie. Zit u bijvoorbeeld in de WW, dan zult u hoogstwaarschijnlijk op die grond moeten solliciteren.

Eerlijk verdelen over beide partijen

De rechter moet de financiële gevolgen van de scheiding zo eerlijk mogelijk over beide partijen verdelen. Heeft u bijvoorbeeld geen eigen inkomsten, maar kunt u wel werken, dan houdt de rechter daar rekening mee.

Woonkosten

De rechter houdt ook rekening met de woonkosten. Misschien kan een van beide partijen goedkoper gaan wonen, of een deel van het huis verhuren. Misschien zijn er nog kinderen thuis die al verdienen. De rechter kijkt dan of zij kostgeld kunnen betalen. Het gaat er dus niet om of iets wel of niet gebeurt. Voor de rechter is van belang of iets in redelijkheid kan worden gevraagd.

Inkomsten en uitgaven

De volgende inkomsten en uitgaven (te verminderen met de toeslagen of kortingen waarop aanspraak kan worden gemaakt) zijn van belang voor het oordeel van de rechter:

  • inkomsten uit arbeid;
  • studiefinanciering;
  • uitkeringen;
  • pensioen;
  • inkomsten uit onderhuur;
  • rente en andere inkomsten uit vermogen;
  • bijdragen aan het huishouden van anderen, met wie u een gemeenschappelijke huishouding voert;
  • bestaande mogelijkheden om inkomsten uit te breiden;
  • uw vermogen;
  • huurbetalingen;
  • aflossingen van uw hypotheek, rente en vaste lasten. Daarbij moet u ook het deel van de hypotheek vermelden dat nog niet is afbetaald. Elk jaar geeft de hypotheekbank een overzicht van het nog af te lossen hypotheekbedrag;
  • verzekeringen;
  • noodzakelijke regelmatige reiskosten;
  • financiële verplichtingen voor anderen;
  • kosten van bijzondere medische verzorging voor uzelf of voor uw gezinsleden;
  • kosten die u moet maken om uw werk te kunnen uitoefenen;
  • schulden.

Samenwonen of hertrouwen

De rechter kan op verzoek het alimentatiebedrag wijzigen als de omstandigheden van u of uw ex-partner gewijzigd zijn. Als degene die het bedrag ontvangt opnieuw trouwt, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen, vervalt het recht op alimentatie voorgoed. Als degene die moet betalen opnieuw trouwt, een geregistreerd partnerschap sluit of gaat samenwonen, heeft dat vaak gevolgen voor diens draagkracht. Het zou kunnen zijn dat zo iemand meer geld nodig heeft voor het nieuwe gezin en daarom aan de rechter vraagt om vermindering van de alimentatie.

Hoe kan ik zelf de hoogte van de alimentatie bepalen?

Op internet zijn er diverse gratis rekenmodules te vinden die u een idee geven van de hoogte van uw draagkracht en de hoogte van de te betalen kinder- en partneralimentatie. Dit zijn slechts grove indicaties en houden over het algemeen onvoldoende rekening met uw persoonlijke situatie en specifieke inkomsten en uitgaven. Het verdient daarom aanbeveling om hier een uitgebreidere berekening voor te laten maken die wél rekening houdt met uw specifieke situatie en ook een antwoord geeft op de vraag hoe uw financiële plaatje er na de scheiding komt uit te zien. Hiervoor kunt u te rade gaan bij een gespecialiseerde advocaat of mediator. Daarnaast vindt u op internet diverse websites die specifiek deze dienstverlening aanbieden. Ook via scheidingsvisie kunt u online diverse berekeningen laten uitvoeren. Wanneer u online alle gegevens op het alimentatieformulier invult ontvangt u na betaling van de factuur per ommegaande de uitgewerkte berekeningen in een overzichtelijke alimentatierapportage.

Hoe wordt de hoogte van kinderalimentatie bepaald?

Allereerst wordt gekeken naar het ‘welstandsniveau’ tijdens het huwelijk. Het streven daarbij is dat de kinderen niet financieel onder de echtscheiding lijden. Op basis van het gezinsinkomen tijdens het huwelijk, de leeftijd van de kinderen en het aantal kinderen, zijn er door het NIBUD normen opgesteld met betrekking tot de kosten van kinderen. Wanneer de hoogte van deze kosten duidelijk zijn, wordt gekeken waar de kinderen verblijven en hoe de kosten verdeeld worden. Een belangrijke berekening in deze fase heeft betrekking op de vraag of de alimentatieplichtige wel daadwerkelijk ‘draagkracht’ heeft om kinderalimentatie te betalen. De hoogte van deze kinderalimentatie kan namelijk nooit hoger zijn dan de draagkracht ondanks het feit dat de alimentatiegerechtigde wel degelijk behoefte heeft aan een bijdrage in de verzorging en opvoeding van de kinderen. Het kan dus voorkomen dat de een het gevraagde bedrag nodig heeft om rond te komen, maar dat de ander dat bedrag absoluut niet kan opbrengen. Het gevraagde bedrag kan dan door de rechter niet als alimentatie vastgesteld worden.

Wat is een behoefteberekening?

Met een behoefteberekening kan je bepalen hoeveel degene die recht heeft op alimentatie eigenlijk nodig heeft. Bij het bepalen van de alimentatie bestaat er een  alimentatiegerechtigde en een alimentatieplichtige. Hoeveel de  alimentatiegerechtigde nodig heeft wordt bepaald aan de hand van een behoefteberekening. Hoeveel de alimentatieplichtige kan betalen wordt  uitgerekend aan de hand van een draagkrachtberekening.

Waarom een berekening?

In een vroeg stadium van de scheiding een berekening maken is nodig om de onderhandelingsruimte te bepalen. Hoeveel heeft de ene partij minimaal nodig en hoeveel kan de andere partij  maximaal betalen. Het staat je overigens vrij om af te wijken van het berekende alimentatiebedrag. Je kan hierover met je partner onderhandelen.

Tremanormen

De behoefteberekening en de draagkrachtberekening worden opgesteld volgens een door de rechters gehanteerd systeem; de tremanormen. Het laagste bedrag van deze twee berekeningen is het maximale alimentatiebedrag dat door een rechter zou worden vastgesteld als de rechter de zaak in behandeling zou krijgen.

Wat is een draagkrachtberekening?

Aan de hand van een draagkrachtberekening wordt bepaald  hoeveel degene die  alimentatie moet gaan betalen eigenlijk kan missen. Bij het bepalen van de alimentatie bestaat er een  alimentatiegerechtigde en een alimentatieplichtige.

Waarom een berekening?

In een vroeg stadium van de scheiding een berekening maken is nodig om de onderhandelingsruimte te bepalen. Hoeveel heeft de ene partij minimaal nodig en hoeveel kan de andere partij  maximaal betalen. Het staat je overigens vrij om af te wijken van het berekende alimentatiebedrag. Je kan hierover met je partner onderhandelen.

Verschil draagkrachtberekening en behoefteberekening

Hoeveel de  alimentatiegerechtigde nodig heeft wordt bepaald aan de hand van een behoefteberekening. Hoeveel de alimentatieplichtige kan betalen wordt  uitgerekend aan de hand van een draagkrachtberekening.

Tremanormen

De behoefteberekening en de draagkrachtberekening worden opgesteld volgens een door de rechters gehanteerd systeem; de tremanormen. Het laagste bedrag van deze twee berekeningen is het maximale alimentatiebedrag dat door een rechter zou worden vastgesteld als de rechter de zaak in behandeling zou krijgen.

 

Wat is indexering?

Elk jaar wijzigen de lonen. Daarom worden ook jaarlijks de alimentatiebedragen aangepast.  De minister van Veiligheid en Justitie stelt elk jaar in november een percentage vast waarmee alle vastgestelde bedragen voor kinderalimentatie en partneralimentatie op 1 januari van het nieuwe jaar automatisch wijzigen. Het indexcijfer van alimentatie voor 2012 is 1,3%.

Voor de vaststelling van het percentage wordt gekeken naar het loonindexcijfer, dat elk jaar door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) wordt berekend. Bij de berekening van het loonindexcijfer kijkt het CBS naar de salarisontwikkeling bij bedrijfsleven, overheid en in andere sectoren.

Zelf berekenen van het geïndexeerde bedrag

Op de website van het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) kunt u de hoogte van het geïndexeerde bedrag zelf berekenen. De verhoging van de alimentatie voor 2012 wordt berekend over het uitkeringsbedrag van 31 december 2011. 

Niet nakomen

Als uw partner de indexering van de alimentatie niet betaalt en u komt er in onderling overleg niet uit, dan kunt u een beroep doen op het LBIO. U kunt ook een advocaat of deurwaarder inschakelen of om advies vragen bij het Juridisch Loket.

Wat kan ik doen als mijn ex-partner de alimentatie niet betaalt?

Wanneer uw ex-partner de alimentatie niet betaalt, kunt u de hulp van het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) inschakelen. Hieraan zijn geen kosten verbonden. Wel gelden enkele voorwaarden om van de hulp gebruik te kunnen maken.

Voorwaarden hulp LBIO

U kunt alleen hulp inroepen van het LBIO als:

  • de alimentatiebijdrage door de rechter is vastgesteld
  • er minimaal 1 maand achterstand is (u ontvangt niets of te weinig);
  • de betalingsachterstand minimaal € 10 is;
  • de achterstand niet ouder dan 6 maanden is;
  • uw ex-partner op de hoogte gesteld is van het rekeningnummer waarop hij of zij de alimentatie over kan maken. 

Werkwijze LBIO

Het LBIO int de alimentatie bij uw ex-partner en keert deze vervolgens aan u uit. Hiertoe kan het LBIO een aantal maatregelen nemen, zoals beslag laten leggen op het salaris, de uitkering of (on-)roerende goederen van uw ex-partner. De kosten hiervoor komen voor rekening van uw ex-partner.

Andere hulp bij innen

U bent niet verplicht gebruik te maken van het LBIO. Zo kunt u ook een deurwaarder inschakelen om bijvoorbeeld beslag op het loon van uw ex-partner te leggen. Een andere optie is het inhuren van een advocaat. U kunt ook advies vragen bij het Juridisch Loket.

 

Wat zijn de indexcijfers voor alimentatie van de afgelopen jaren?

Op 1 januari 1974 werden de alimentatiebedragen voor het eerst wettelijk geïndexeerd. Onderstaand de percentages zoals deze vanaf 1975 zijn vastgesteld:

Tabel indexcijfers alimentatie vanaf 1975

Jaar % Jaar % Jaar %
1975 16% 1990 1,6% 2005 1,1%
1976 13% 1991 3,2% 2006 0,9%
1977 7% 1992 3,7% 2007 1,8%
1978 8% 1993 4,2% 2008 2,2%
1979 6% 1994 2,5% 2009 3,9%
1980 6% 1995 1,3% 2010 2,3%
1981 4% 1996 1,1% 2011 2,5%
1982 3% 1997 1,7% 2012 1,3%
1983 6,4% 1998 2,3% 2013  
1984 - 1999 3,3% 2014  
1985 0,5% 2000 2,5% 2015  
1986 1,1% 2001 3,3% 2016  
1987 1,3% 2002 4,6% 2017  
1988 0,5% 2003 3,9% 2018  
1989 1% 2004 2,5% 2019  

Bron: Rijksoverheid
Kan ik met mijn ex-partner afspreken hoeveel alimentatie betaald moet worden?
Ja, dit kan. Het is ook aan te bevelen dat te doen. Wel is het verstandig je dan goed te laten informeren door een deskundige. De afspraken die worden gemaakt, bijvoorbeeld in het kader van mediation, kunnen door de mediator worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant. Het is vervolgens wel verstandig om aan de Rechtbank te vragen dit op te nemen in een beschikking omdat je dan een zogenaamde ‘executoriale titel’ verkrijgt, voor het geval je aanstaande ex weigert te betalen. Mocht overeenstemming tussen jou en je ex-partner niet lukken, dan zal een beslissing over het recht op alimentatie en de hoogte ervan genomen worden door de Rechtbank.

 

Wat moet ik doen als mijn partner weigert een afspraak te maken over kinderalimentatie?

Als één van de ouders weigert bij te dragen, dan kan de andere ouder een verzoek neerleggen bij de Rechtbank om de kinderalimentatie in een beschikking vast te leggen. Raadpleeg daarover een advocaat.

 

Heeft kinderalimentatie voorrang op partneralimentatie?

Ja, sinds 1 maart 2009 bestaat er een wettelijke voorrangsregeling voor kinderalimentatie. In de regel is het zo dat eerst de behoefte aan kinderalimentatie wordt ingevuld. Daarna wordt bekeken of er nog ruimte is voor partneralimentatie.

 

Wanneer heb ik recht op partneralimentatie?

U heeft recht op partneralimentatie als u geen of niet voldoende inkomen hebt na de echtscheiding en redelijkerwijs niet in staat bent om voldoende inkomen te verdienen. Naast uw behoefte wordt ook gekeken naar de draagkracht van uw ex-partner. Ofwel, heeft hij/zij voldoende inkomen om uberhauptaan alimentatie te kunnen betalen. De hoogte van de partneralimentatie hangt dus af van een aantal omstandigheden.

 

Kan ik met mijn partner afspraken maken over alimentatie?

Ja dat kan, bijvoorbeeld tijdens mediation. U en uw toekomstige ex kunnen zelf bepalen welke afspraken jullie rondom partneralimentatie maken. Het is wel verstandig om in het kader van mediation dit bij overeenkomst te regelen en aan de Rechtbank te vragen om dit op te nemen in een beschikking omdat je dan een zogenaamde ‘executoriale titel’ verkrijgt, voor het geval uw aanstaande ex-partner weigert te betalen. Mocht overeenstemming tussen u en uw ex-partner niet lukken, dan zal een beslissing over het recht op alimentatie en de hoogte ervan door de Rechtbank worden genomen.

PENSIOEN

Ouderdomspensioen in relatie tot alimentatie

Als het ouderdomspensioen nog niet wordt uitbetaald, heeft pensioenverevening bij scheiding geen gevolgen voor de hoogte van alimentatie. Wordt het verdeelde pensioen uitbetaald, dan kan dit wel van invloed zijn op de hoogte van de alimentatie die wordt betaald.

Pensioen beïnvloedt behoefte en draagkracht

Het uitbetaalde pensioen beïnvloedt de behoefte van degene die alimentatie krijgt en de draagkracht van degene die alimentatie betaalt. Of het uitbetalen van het verdeelde ouderdomspensioen in uw geval van invloed is op het doorlopen en/of de hoogte van de alimentatie, hangt af van de concrete omstandigheden. Meer informatie over (de wijziging van) alimentatie vindt u bij de relevante vragen ‘hoogte alimentatie’. U kunt hierover ook contact opnemen met een rechtsbijstandverlener.

Vermindering alimentatie onderling afspreken

Als u en uw ex-partner het er met elkaar over eens zijn dat na de pensionering de alimentatie verminderd of zelfs op nul gesteld kan worden, hoeft u daarover niet te procederen. De ex-partner die alimentatie ontvangt, kan de ander rechtsgeldig in een brief meedelen tot welk bedrag de alimentatie mag worden verminderd.

Hoe wordt het ouderdomspensioen verdeeld na een scheiding?

U en uw ex-partner hebben volgens de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (Wet VPS) allebei recht op de helft van het pensioen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd. Het maakt daarbij niet uit of u getrouwd bent in gemeenschap van goederen of dat u huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden heeft afgesloten.

Na ‘verevening’ betaalt het pensioenfonds de pensioenuitkering rechtstreeks uit aan u en uw ex-partner. De rechter hoeft hierover geen beslissing te nemen. Om dit te kunnen doen, moet de pensioenuitvoerder wel van uw scheiding op de hoogte zijn. U moet daarom de pensioenuitvoerder binnen 2 jaar na de scheiding het formulier “Mededeling van scheiding in verband met de verdeling van ouderdomspensioen” toesturen. Onder ‘Downloads’ vindt u op deze website het betreffende formulier en bijbehorende brochure.

Als u dit formulier niet binnen 2 jaar na de scheiding naar de pensioenuitvoerder heeft gestuurd, moet uw ex-partner uw deel van het ouderdomspensioen na zijn of haar pensionering aan u overmaken.

Ouderdomspensioen verdeeld op andere wijze

Wilt u geen standaardverdeling, dan kunt u met uw ex-partner een andere verdeling van het ouderdomspensioen afspreken. Bijvoorbeeld 60% voor de ene partner en 40% voor de andere partner. U moet deze afspraken vastleggen in het scheidingsconvenant of in uw huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden. Als u hiervoor kiest, moet u een afschrift van dit stuk naar de pensioenuitvoerder sturen.

Conversie ouderdomspensioen

U kunt ook kiezen voor conversie van het ouderdomspensioen. Bij conversie wordt het ouderdomspensioen van de ex-partner die het pensioen heeft opgebouwd, voorgoed omgezet in een eigen ouderdomspensioen voor beide partners. De ex-partner die het pensioen niet heeft opgebouwd, heeft nu een eigen aanspraak op het ouderdomspensioen dat tot uitkering komt op het moment dat de ex-partner zelf de pensioengerechtigde leeftijd bereikt.

Moet ik mijn pensioenfonds informeren over mijn echtscheiding?

Het pensioenfonds kan na een echtscheiding het verdeelde ouderdomspensioen rechtstreeks uitbetalen aan beide ex-partners. Deze moet dan wel van de scheiding weten. Daarom moet de pensioenuitvoerder binnen twee jaar na de scheiding het formulier Mededeling van scheiding in verband met de verdeling van ouderdomspensioen toegestuurd krijgen. Dit formulier is op te vragen bij Postbus 51.

Wat betekent conversie?

Conversie van ouderdomspensioen (omzetting) betekent dat u bij uw scheiding kiest voor een andere verdeling dan de standaardverdeling. Omzetting is alleen mogelijk bij echtscheiding of beëindiging van geregistreerd partnerschap, als de ex-partner en de pensioenuitvoerder met het verzoek instemmen.

Eigen aanspraak op ouderdomspensioen

Bij conversie van ouderdomspensioen wordt het deel dat na verdeling toekomt aan de ex-partner (die het pensioen niet zelf heeft opgebouwd), samen met het bijzonder nabestaandenpensioen voorgoed omgezet in een eigen aanspraak op ouderdomspensioen.
Na de omzetting hebben beide ex-partners hun eigen ouderdomspensioen en maakt het, wat de pensioenuitkering betreft, voor geen van beiden uit of de ander nog wel of niet meer in leven is. Na conversie ontvangt iedere ex-partner het ouderdomspensioen wanneer deze zelf de pensioengerechtigde leeftijd bereikt.

Bijzonder nabestaandenpensioen

Een nabestaandenpensioen is een uitkering die u kunt krijgen als uw partner overlijdt. Het bijzonder nabestaandenpensioen is de uitkering die een ex-partner kan krijgen als de andere ex-partner overlijdt. Dit heet een bijzonder nabestaandenpensioen, omdat u ten tijde van het overlijden van uw ex-partner al gescheiden bent. Bij omzetting wordt het bijzonder nabestaandenpensioen ook mee omgezet in de eigen aanspraak op ouderdomspensioen.

Vastleggen

Afspraken over conversie moeten zijn vastgelegd in de huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden of in het scheidingsconvenant. Als u voor conversie kiest, moet het formulier “Mededeling van scheiding in verband met de verdeling van ouderdomspensioen” door u en uw ex-partner worden ondertekend. Verder moet u een gewaarmerkte kopie of een gewaarmerkt uittreksel van de huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden óf een gewaarmerkte kopie of gewaarmerkt uittreksel van het scheidingsconvenant met het formulier meesturen naar de pensioenuitvoerder. Heeft u of uw ex-partner geen kopie (meer) van het scheidingsconvenant, dan kunt u deze opvragen bij de advocaat die de scheiding heeft verzorgd.

Instemming pensioenuitvoerder

Omzetting is alleen mogelijk als de pensioenuitvoerder met uw verzoek instemt. Is uw verzoek door de pensioenuitvoerder geaccepteerd, dan is de conversie definitief en kan die niet meer worden teruggedraaid.

Voordelen conversie

Omzetting heeft de volgende voordelen:

  • Ook als u het pensioen niet zelf heeft opgebouwd, krijgt u een eigen aanspraak op ouderdomspensioen, waardoor u niet meer afhankelijk bent van de leeftijd of het in leven zijn van uw ex-partner.
  • Als u het pensioen niet zelf heeft opgebouwd, heeft u niets te maken met de keuze van uw ex-partner voor een vervroegde of verlate ingang van het ouderdomspensioen
  • De financiële band tussen u en uw ex-partner is definitief verbroken.

Nadelen conversie

Omzetting heeft de volgende nadelen:

  • Als u het pensioen niet zelf heeft opgebouwd, komt u bij het overlijden van uw ex-partner vóór de eigen pensioendatum zonder enig inkomen van of via uw ex-partner te zitten, want ook een eventuele alimentatie stopt. U moet dan tot aan de eigen pensioendatum zelf in het onderhoud kunnen voorzien.
  • Als u het pensioen zelf heeft opgebouwd, krijgt u bij overlijden van uw ex-partner niet meer het volledige ouderdomspensioen. Het afgestane deel van het ouderdomspensioen krijgt u niet terug. Het bij de conversie afgesproken deel van het huwelijkse of partnerschapsouderdomspensioen blijft over. 
 

KINDEREN

Kan ik de omgangsregeling met de kinderen (laten) wijzigen?

De omgangsregeling met de kinderen kunt u laten wijzigen door de rechter. Het maakt daarbij niet uit of de bestaande regeling in onderling overleg tot stand is gekomen of door een beslissing van de rechter.

De omgangsregeling kunt u laten wijzigen in de volgende gevallen:

de omstandigheden van u of uw ex-partner veranderen. Dit kan gaan over de manier van de omgang met de kinderen, bijvoorbeeld hoe vaak en hoe lang. Ook kan het gaan over de omgang zelf. Bijvoorbeeld als een van de ouders geen recht heeft op de omgang maar nieuwe gegevens daarin verandering kunnen brengen. Wijziging kan ook inhouden dat het recht op omgang moet worden ingetrokken omdat de  rechter bij het vaststellen van de omgangsregeling bijvoorbeeld niet juiste of onvolledige gegevens heeft gebruikt.

Wat is co-ouderschap?

Bij co-ouderschap deelt u de dagelijkse zorg en opvoeding van de kinderen zoveel mogelijk. Uw kind woont dan afwisselend bij u en uw partner. U neemt allebei de opvoeding en verzorging van het kind op u.

Co-ouderschapsregeling

De afspraken tussen u, uw ex-partner en uw kind(eren) staan los van het ouderlijk gezag van het kind. Co-ouders hoeven geen gezamenlijk ouderlijk gezag uit te oefenen, maar in de praktijk is dit wel vaak het geval. Voor het aangaan van een co-ouderschapsregeling is de medewerking van beide ouders nodig. Een bestaande co-ouderschapsregeling is niet zomaar eenzijdig te wijzigen.

Afspraken vastleggen

Het is erg belangrijk dat u de afspraken met uw ex-partner vastlegt. U kunt het co-ouderschap via een echtscheidingsconvenant of notariële akte regelen. Hierin spreekt u bijvoorbeeld af wie de kinderen op welk tijdstip heeft en wie welke kosten draagt. Veel instanties accepteren het makkelijker als het op papier staat.

Wat is een ouderschapsplan?

Het ouderschapsplan is een verplichte regeling waarin ouders die gaan scheiden afspraken vastleggen over hun minderjarige kinderen. Het maakt hierbij niet uit of de ouders getrouwd zijn, een geregistreerd partnerschap hebben of samenwonen. Alleen ouders die samenwonen maar geen gezamenlijk ouderlijk gezag over hun kinderen hebben, zijn niet verplicht een plan op te stellen.

Inhoud plan

U mag zelf met uw ex-partner bepalen hoe u invulling geeft aan de afspraken uit het ouderschapsplan. In het plan moeten in ieder geval afspraken staan over:

  • hoe de ouders de zorg- en opvoedingstaken verdelen of het recht en de verplichting tot omgang met de kinderen regelen;
  • hoe de ouders elkaar informatie geven over hun minderjarige kinderen;
  • de kosten van de verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen (kinderalimentatie).

Als u er samen niet uitkomt, kunt u de hulp van een mediator inschakelen. Als het plan klaar is, moeten u en uw ex-partner dit plan beiden ondertekenen.

Zoals wellicht bekend kunt u ook via deze website online een ouderschapsplan maken. U vult daartoe het online-formulier samen met u partner in. Nadat u alle vragen ingevuld en beantwoord heeft, ontvangt u per ommegaande per e-mail het uitgewerkte ouderschapsplan. 

Voorbeelden afspraken

Voorbeelden van afspraken in het ouderschapsplan zijn:

  • de schoolkeuze van het kind;
  • de maximale afstand tussen de woonplaatsen van de ouder;
  • afspraken over opvoeding van het kind.

Bevorderen band ouders

Het ouderschapsplan schrijft ook voor dat de verzorgende ouder de band met de andere ouder bevordert. Het is namelijk in het belang van het kind dat het contact heeft met beide ouders. Het uitgangspunt is dat beide ouders na de scheiding verantwoordelijk blijven voor de kinderen.

Ouderschapsplan online

Zoals gezegd kunt u het ouderschapsplan online opstellen. Het grote voordeel hiervan is dat u gedwongen wordt om na te denken over alle onderwerpen die van belang (kunnen) zijn. Voor het ouderschapsplan geldt: hoe vollediger en duidelijker de afspraken, hoe minder kans op onenigheid!

Wat zijn de rechten van kinderen bij een scheiding?

Kinderen die 12 jaar of ouder zijn, mogen zelf de rechter vertellen wat zij van bepaalde zaken van de scheiding van hun ouders vinden. Dit heet kinderverhoor of hoorrecht.

  • Jonger dan 12 jaar
  • Wat wil de rechter weten bij het kinderverhoor of hoorrecht?
  • Uitnodiging van de rechtbank
  • Meer informatie

Jonger dan 12 jaar

Kinderen onder de 12 jaar die graag met de rechter willen praten over de scheiding en de gevolgen, kunnen dat de rechter laten weten. Ze kunnen een brief schrijven aan de rechter of telefonisch contact opnemen met de rechtbank. Als de rechter toestemming geeft, ontvangt het kind een uitnodiging voor een gesprek.

Wat wil de rechter weten bij het kinderverhoor of hoorrecht?

Bij het kinderverhoor of hoorrecht informeert de rechter bij het kind naar de volgende zaken rond de scheiding van zijn of haar ouders:

  • waar en bij wie het kind het liefste wil wonen;
  • naar welke school hij of zij gaat;
  • hoe het kind over de omgangsregeling denkt. Dus hoe vaak en hoe lang het kind zelf naar de ouder wil bij wie het niet woont.

Het oordeel van de rechter telt. Dat betekent niet dat alles wat het kind wil, ook wordt opgevolgd. De rechter heeft met het gesprek wel een duidelijker beeld van het kind, waardoor hij beter kan beoordelen wat het beste voor het kind zelf is.

Uitnodiging van de rechtbank

Kinderen ouder dan 12 jaar ontvangen automatisch bericht van de rechtbank als de scheiding door de ouders is aangevraagd. Hierin staat wanneer hij of zij bij de rechtbank wordt verwacht. Het kind mag zelf beslissen of het gaat. Kinderen jonger dan 12 jaar krijgen een uitnodiging als zij hierom bij de rechter hebben gevraagd.  

Wat moet er in het ouderschapsplan staan?

Het ouderschapsplan dient minimaal de volgende punten te bevatten:

  • dat de ouders gezamenlijk belast zijn met het ouderlijk gezag over hun kind(eren);
  • de wijze waarop ouders na de scheiding de zorg- en opvoedingstaken verdelen;
  • de wijze waarop zij elkaar zullen informeren en raadplegen;
  • dat de ouders weten dat het ouderlijk gezag ook betekent dat beide ouders verplicht zijn de ontwikkeling van de relatie tussen zijn of haar kind met de andere ouder te bevorderen;
  • de (verdeling van) de verzorging en opvoeding;
  • de financiële afspraken rondom de verzorging en opvoeding;
  • dat de ouders zich er bewust van zijn dat hun kind recht heeft op een gelijkwaardige verzorging en opvoeding door beide ouders;
  • dat de ouders de kinderen op een bij de leeftijd van de kinderen passende wijze betrokken hebben bij de totstandkoming van het plan.

 

 

FINANCIEN

Hoe werkt het fiscaal partnerschap?

Voor de belasting bent u al gescheiden op het moment dat u niet meer bij elkaar woont. Belastingstechnisch gezien wordt u dan beschouwd als alleenstaande en wordt de belasting afzonderlijk geheven. De aftrekposten die u tijdens het huwelijk samenvoegde moet u dus nu afzonderlijk opgeven. In het jaar van de echtscheiding kunt u nog wel kiezen voor een fiscaal partnerschap. Hiervoor moet bij de belastingaangifte door beide partners gezamenlijk een verzoek worden gedaan. Omdat bij een (echt)scheiding fiscaal diverse zaken veranderen verdient het aanbeveling om professioneel advies hiervoor in te schakelen. Zeker in geval van een eigen woning is het belangrijk om fiscaal alles goed te regelen. Dit voorkomt veel ellende (en naheffingen).

Wanneer is fiscaal partnerschap voordelig?

Fiscaal partnerschap kan voordelig uitpakken en is nog mogelijk in het jaar van de echtscheiding. Daarbij moet men wel kiezen voor inkomenstoerekening voor het gehele jaar. Bepaalde inkomsten en uitgaven kunnen dan onderling vrij verdeeld worden. Dit biedt de mogelijkheid om, met het oog op tariefsverschillen, de meest gunstige berekening te kiezen. Bij het digitaal invullen van de aangifte is het handig te spelen met het verdelen van de posten om erachter te komen wat de meest gunstige uitkomst geeft. Een voordeel van praktische aard is dat een dergelijke keuze de belastingaangifte ook eenvoudiger maakt.

Woning en vermogen

Kan ik na de scheiding in de echtelijke woning blijven wonen?

Ja, dat kan als u en uw aanstaande ex het daar over eens zijn. Een belangrijke struikelblok daarbij geldt dikwijls de financiering. Uw ex zal ontslagen moeten worden uit zijn/haar hoofdelijke aansprakelijkheid. De hypotheekverstrekker zal daarbij kijken of de hypotheek op één salaris afgesloten kan worden. Aangezien veel hypotheken op twee inkomens zijn afgesloten, levert dit niet zelden problemen op. Daarnaast geldt dat bij overwaarde de ex-partner ‘uitgekocht’ moet worden. Als deze middelen niet aanwezig zijn, zal hiervoor een extra hypotheek afgesloten moeten worden. Indien ontslag en uitkoop niet mogelijk is, zal dikwijls de woning min of meer gedwongen verkocht moeten worden. Simpelweg omdat beide partners de woning / hypotheek niet alleen kunnen betalen.

Wij zijn in gemeenschap van goederen getrouwd. Wat houdt dat in?

Dit houdt in dat al uw bezittingen gezamenlijk eigendom zijn. Dit geldt zowel voor de positieve vermogensbestanddelen, als voor de schulden. Bij een scheiding moeten die in principe gelijkelijk worden verdeeld.

Waarom moet alles verdeeld worden?

De meeste huwelijken zijn “in gemeenschap van goederen”: de huwelijkspartners hebben alles samengevoegd toen ze trouwden. Dit betekent dat zij samen eigenaar zijn van het geheel van bezittingen en schulden. In dat geval moet er ook verdeeld worden volgens het principe van ieder de helft. Hier kan onder voorwaarden van afgeweken worden, daarbij dient echter wel goed in ogenschouw genomen worden of de ‘overbedeling’ zodanig is dat de fiscus dit als een schenking ziet.

Bij huwelijken met huwelijkse voorwaarden is vaak een gemeenschap van goederen uitgesloten. Ieder behoudt wat hij heeft en moet dat gedurende het huwelijk ook zo houden. Maar als de partners in de praktijk alles gemeenschappelijk hebben gedaan, alles hebben vermengd en nooit hebben verrekend, kan het lastig worden dat weer uit elkaar te trekken. Het kan zelfs zo zijn dat er dan verdeeld moet worden alsof er sprake was van een gemeenschap van goederen, ofwel ieder de helft.